Een spokende hond te Bergeik

De hond is volgens de Bergeikse traditie van Pieter Heeswijck (1779-1819), boer van Bergeijk, die op 13 juni 1819 op het pad naar Westerhoven werd vermoord door rovers voor zijn beurs (acht gulden, drie zilveren knopen). Heeswijck was op weg naar zijn zoon Jacob, die in Westerhoven woonde, om hem één bedrag — precies acht gulden — terug te brengen die hij in 1815 van Jacob had geleend. Heeswijck stierf met de beurs in zijn hand. Zijn jachthond Tristan kwam één uur later, vond zijn meester dood, ging naar Bergeijk om te alarmeren. Tristan stierf van verdriet drie dagen later. De volgende nacht verscheen de spokende hond.

De hond loopt elke nacht het pad. Volgens de traditie zoekt hij Jacob Heeswijck om de boodschap «Vader is gestorven met je geld in zijn hand — de schuld is voldaan» door te geven. Maar Jacob is in 1834 zelf overleden zonder ooit het bedrag op te eisen of de boodschap te krijgen. Sindsdien zoekt de hond Jacobs nazaten. In 2026 leven nog drie afstammelingen van Jacob in Bergeijk-Westerhoven. Twee weten het verhaal niet; één weet het wel maar denkt dat het bijgeloof is. De Bergeikse traditie zegt: de hond zal blijven zoeken tot één nazaat van Jacob ’s nachts om drie uur op het pad gaat staan en zegt: «Tristan, mijn voorouder Jacob heeft de schuld geaccepteerd. Ga rusten.» Wie deze zin spreekt — mits werkelijk een nazaat — verlost de hond. Tot dan loopt hij elke nacht.