De nachtmerrie van Bunschoten

Op de avond van 14 oktober 1843 was Bunschoten in zware mist. De inwoners gingen normaal slapen. In de nacht hadden allen tegelijk — volgens latere navraag — dezelfde droom. De droom duurde naar schatting drie uur (bijna iedereen herinnerde één duidelijke beginscène en één duidelijke slot). De volgende ochtend werden allen gewoon wakker. Geen schade, geen koorts, geen aanhoudende angst. Maar iedereen wist: ik heb hetzelfde gedroomd als mijn buurman.

De stadsraad besloot op 16 oktober 1843 dat de droom een «Bunschoter geheim» was. Geen Bunschoter zou de droom-inhoud aan een niet-Bunschoter vertellen. De afspraak werd in het parochieregister opgenomen, met één bijzin: «Wij houden dit geheim niet uit angst maar uit eerbied. Wat wij gezamenlijk hebben gedroomd is van ons gezamenlijk; wij delen het niet met wie het niet kan begrijpen.» Sinds 1843 is de droom-inhoud niet aan niet-Bunschoters bekend gemaakt. Bunschoters die met buitenstaanders trouwen mogen pas na het huwelijk de droom-inhoud delen. Bunschoter kinderen krijgen de droom-inhoud op hun zestiende vertelt. In 2026 zijn er ongeveer 22.000 Bunschoters die de droom-inhoud kennen. Geen niet-Bunschoter weet wat zij droomden. Sinninghe schreef in 1933: «Ik vroeg twaalf Bunschoters; allen weigerden te vertellen. De Bunschoter geheim is solide.»