De Coulobre van Fontaine-de-Vaucluse

Aan het einde van een nauwe vallei, ingesloten door witte kalkrotsen, ligt het dorp Fontaine-de-Vaucluse — «de bron van de gesloten vallei». Daar springt de Sorgue tevoorschijn uit een diep groen-blauwe poel waarvan niemand wist hoe diep zij ging. De inwoners zeiden: zo diep als de hel.

In die afgrond, vertelden de oude Provence-vrouwen, leefde de Coulobre. Zij was een wijfjesdraak, met de schubben van een zalmforel, de vleugels van een vleermuis en de adem van een schoorsteen. Wanneer de regen viel en de poel zwol, kroop zij uit het water, vouwde haar vleugels open en at koeien, schapen en kinderen. De Sorgue zelf, zo zei men, was haar tongspeeksel.

In de zesde eeuw was de heilige Veranus bisschop van Cavaillon, een dagreis verder zuidwaarts. Tot hem kwamen de inwoners van Vaucluse, smekend dat hij hun draak zou verdrijven. Veranus liet zich niet lang vragen. Hij ging te voet de vallei in, alleen, met zijn bisschopsstaf en zijn boek der psalmen.

Aan de rand van de afgrond knielde hij neder. Hij las luidop de psalm: «Confregisti capita draconum in aquis» — gij hebt de koppen der draken in de wateren verbrijzeld. Toen brulde de Coulobre op uit de diepte, sloeg met haar vleugels en blies dampen uit. Maar de heilige Veranus boog niet. Met zijn staf wees hij de richting van Saint-Maixent in Poitou. Tegen wil en dank vloog de draak weg, over de Mont Ventoux en over de Loire heen, en verdween in de moerassen van Niort. Daar werd zij later gedood — doch dat is een ander verhaal.

De Sorgue stroomde voortaan helder en zonder draak door de vallei. De inwoners noemden hun bisschop heilig en bouwden hem een kerkje. Saint-Véran heet vandaag een dorp in de Hautes-Alpes — het hoogstgelegen van Frankrijk — en talrijke kerken in de Provence dragen zijn naam.

Acht eeuwen later kwam de Italiaanse dichter Francesco Petrarca naar Fontaine-de-Vaucluse. Hij leefde zestien jaar lang in het dorp, schreef er zijn liefdesgedichten voor Laura en bezong de bron als «la chiusa valle», de gesloten vallei. Soms, zo zei hij, hoorde hij ’s nachts iets diep onder zijn raam grommen — doch dat zal de Sorgue zijn geweest, die zich tegen de rotsen wierp. De Coulobre zwijgt al sinds Veranus. Tot vandaag heeft niemand de bodem van de Fontaine bereikt.