De legende van heilige Maria-Magdalena van Jumet

In de eerste eeuw na Christus leefde in het Heilige Land een vrouw van grote schoonheid en rijkdom: Maria-Magdalena. Hoewel ze aanvankelijk een leven van zonde leidde, werd zij voor eeuwig veranderd op de dag dat zij Jezus van Nazareth ontmoette. Voor zijn voeten wierp zij zich neer, haar tranen wasten zijn voeten, en zij werd forgeven. Zij werd een van zijn meest toegewijde volgelingen, aanwezig bij zijn kruisiging, en de eerste die het lege graf zag.

Na Jezus’ verrijzenis wijdde Maria-Magdalena haar leven aan het verkondigen van zijn evangelie. Zij reisde ver van huis, verspreidde het woord van Jezus door landen en steden. Zij werkte wonderen, heelde zieken, en bracht velen tot geloof. Haar naam werd in heel Europa bekend als een symbool van berouw en goddelijke liefde.

Eeuwen later, in de Middeleeuwen, circuleerden er verhalen dat de sterfelijke resten van Maria-Magdalena waren overgeplaatst naar Europa. Sommige kerken claimden bezit van haar schedel, anderen van haar handen of voeten. Maar de grootste schat — zeiden de Jumetgers — was aan hun dorp gegeven.

Hoe precies de relikieken naar Jumet kwamen, is omhuld in mysterie en legende. Sommige versies zeggen dat een pelgrim ze uit het Heilig Land had meegenomen. Anderen beweren dat een non van groot godsdienstigheid ze door wonder had ontvangen. Wat de waarheid ook moge zijn — op een bepaald moment in de Middeleeuwen kwamen de heilige beenderen van Maria-Magdalena in bezit van de kleine kerk van Jumet.

Met die komst veranderde alles. Zieken kwamen van ver om aan de relikieken te bidden. Een man blind van geboorte kreeg plotseling zijn gezicht terug. Een vrouw, jarenlang lamgelegd, kon weer lopen. Een jongen, vergiftigd door een slangebeet, werd genezen. De wonderen stapelden zich op, en al gauw werd Jumet een plaats van bedevaart.

In de middeleeuwen ontstonden de eerste processies: mensen die samen marcheerden, zingend en biddend, de relikieken van plaats naar plaats dragend. Maar de mars van Jumet was niet zomaar enig ander. Geleidelijk aan, door de eeuwen heen, groeide het uit tot iets unieks — een spectaculaire fusie van religie, folklore en militaire traditie.

In de 17e en 18e eeuw werd de Mars van Sainte Marie-Madeleine gegeven zijn huidige vorm. Mannen in traditionele kostuums, met geweren en trommen, marcheerden door de straten. Sommigen droegen standaardes, anderen speelden op primitieve instrumenten. Het was niet alleen een religieuze ceremonie — het was een viering van de vrijheid en de volkskracht van Jumet zelf.

Door de eeuwen heen, ondanks oorlogen, revoluties en veranderingen, bleef deze traditie voortbestaan. De Mars van Sainte Marie-Madeleine werd legendarisch — een van de meest opvallende folklorische spektakels van Europa, aanvaard door UNESCO als beschermd erfgoed.

Vandaag nog, op de vaste datum van de Mars, verzamelen mensen in Jumet — duizenden van hen. De relikieken van Maria-Magdalena, bewaard in een gouden schikgodin, worden uit de kapel gehaald. Mannen en vrouwen in traditionele kostuums uit de 17e eeuw — zware wollen uniformen, breede hoeden met veren — sluiten zich aan.

Dan begint de mars. Trommels roffelen. Geweerschoten knallen in de lucht. De lucht wordt gevuld met rook — zwart kruitmist die zich langzaam over de straten verspreidt. Mensen zingen oude liederen, sommige in het Frans, sommige in het Waals. Het is primitief, luid, ruw — en ongelooflijk indrukwekkend.

Waarom dit alles? Waarom deze vreemde fusie van religie en krijgsman geweld, van gebed en kanon schoten? Vele theologen hebben geprobeerd het uit te leggen. Sommigen zeggen dat het een overgeleverde traditie is uit de tijd toen de stad tegen invaders moest verdedigen. Anderen zeggen dat het vertegenwoordigt hoe de heilige strijd tegen het kwade altijd gewapend is.

Maar misschien is het gewoon dat de mensen van Jumet, diep in hun ziel, begrijpen wat heiligheid echt betekent: niet zacht, niet voorzichtig, niet alleen bedeling, maar wild, echt, luid — een roep naar de hemel met de volle stem van het volk. Maria-Magdalena, die haar zonden verliet en zich volledig aan het goddelijke gaf, zou het waarschijnlijk hebben begrepen.