De Nutons van Houffalize

De Nutons waren niet als gewone mensen. Zij waren klein — niet groter dan een kind van vier jaar — maar sterk en behendig. Hun gezichten waren aardig, met rode wangen en schuwe ogen. Zij droegen oude lappen kleding, groen en bruin, die hun beschermde tegen de koude van hun onderaardse huizen.

In de Vallei der Feeën, langs de Ourthe, bestond een ondergronds koninkrijk waar de Nutons leefden. Hun huizen waren grot en holten, ingericht met meubels van boomwortel en steen. Zij aten paddenstoelen en beekwater, en zij waren volkomen zelfvoorzienend. Maar dit volk had een bijzondere kunst: zij waren nachtelijke schoepenmakers.

De Nutons maakten geen schoenen voor zichzelf — nee! Zij repareerden schoenen die kapot waren. Zij verstelden laarzen. Zij vervaardigden gereedschap — zagen, hamers, spijkers. Alles wat zij maakten was van uitstekende kwaliteit, beter dan elk werk dat mensenhand kon vervaardigen.

De boeren en ambachtslieden van Houffalize ontdekten weldra het geheim van de Nutons. Zij begrepen dat als zij ’s avonds hun kapotte schoenen buiten de grotten legden, samen met een bord brood en kaas, en een kom melk, dat de Nutons deze ’s nachts zouden repareren.

Volgende morgen: wonder! De schoenen waren niet slechts gemend — zij waren bijna onherkenbaar mooi hersteld. De zolen waren nieuw. De riempjes waren sterk. Zelfs de werkman zelf zou niet beter hebben kunnen doen.

Al snel verspreidde het geheim zich door heel Houffalize. Elke nacht legden tientallen mensen hun kapotte goed neer. De Nutons werkten het hele nacht door, door naar werk stellend. Het was een soort magisch contract — voedsel tegen vakmanschap, vertrouwen tegen kwaliteit.

Jaren lang werkte dit systeem perfect. De Nutons waren gelukkig want zij hadden voedsel en respect. De mensen waren gelukkig omdat hun goed werd gerepareerd. Het was een harmonie tussen twee werelden.

Maar op een nacht gebeurde het ergste wat kon gebeuren. Een nieuwsgierige boer — zijn naam was vergeten door de tijd — kon zijn nieuwsgierigheid niet bedwingen. Waar kwam dit wonderbaarlijke werk vandaan? Waren de Nutons echt zo klein? Hoe werkten zij? Hij besloot om te spioneren.

Die nacht bleef hij wakker, verborgen achter de struiken bij de grotten. De maan scheen bleek. Het bos fluisterde. En toen — rond middernacht — kwamen zij tevoorschijn: een stoet van tien, twintig, misschien wel dertig kleine Nutons, elk met een gereedschapskist in zijn kleine handjes.

Zij werkten voort in het maanlicht. Hun vingers vlogen. Hun gereedschap klinkte zachtjes. Zij zonden en zongen zacht liederen in een taal die de boer niet begreep. Het was schoon en magisch om te zien.

Maar op het moment dat de boer een kreun van verbazing gaf — een klein geluidje maar — stopten alle Nutons abrupt. Zij keken op. Hun schuwe oogjes zagen het donkere silhouet van de man. Een moment van vreselijke stilte. Toen — als één — vluchtten zij weg, terug in hun grotten, en de deur sloot zich voor altijd achter hen.

Voortaan kwamen de Nutons nooit meer terug naar Houffalize. De volgende morgen lagen de schoenen nog steeds buiten, ongeroerd. Zij zouden nooit meer worden gerepareerd. Het nachtelijke werk hield op.

De mensen van Houffalize begrijpen wat zij hadden gedaan. In hun nieuwsgierigheid hadden zij het magische contract verbroken. De Nutons konden niet langer worden bespieder — het zou tegen hun natuur ingaan. Zij waren schuwer dan dieren. Een blik van onzichtbare ogen was genoeg om hen voorgoed weg te drijven.

Sommige oude lieden zeggen dat zij nog altijd in de Vallei der Feeën leven, in hun grottes diep onder de aarde. Maar zij helpen nooit meer. Het geschenk van hun werk is voorbij. De les van Houffalize leeft voort in alle volkssagen: magie groeit in het duister en sterft in het licht van nieuwsgierigheid. De Nutons zijn verdwenen, en wat zij hebben verlaten is slechts de herinnering aan een gouden tijd toen twee werelden elkaar konden helpen.