Shield
Esneux, Luik

De hond van Sint-Anna

Tier 0+ - Publiek 4 min Legende
Flag
Advertentie
OthalaOthalaHandgebouwde websites die je zelf bezit

In de heuvels boven Tilff, waar de bossen van de Ourthevallei zich verdichten tot een dicht bladerdak, staat een kleine stenen kapel gewijd aan Sint-Anna. Ze werd gebouwd om iets te bezweren dat de streek generaties lang in angst hield.

HW HW

1 Het beest in de nacht

Niemand wist wanneer de hond voor het eerst was verschenen. De oudsten van Tilff zeiden dat hun grootouders er al over spraken – een grote, zwarte hond die ’s nachts door de bossen rond de heuvel dwaalde. Geen gewone hond. Dit beest was groter dan een kalf, met een vacht zo zwart dat het de duisternis om zich heen leek op te slokken.

Maar het waren zijn ogen die de mensen het meest angst aanjoegen. Ze gloeiden als kooltjes in een uitdovend vuur – vurig rood, met een kwaadaardig licht dat dwars door je heen leek te kijken. Wie de hond tegenkwam op het bospad, voelde hoe de kou door zijn botten trok, hoe zijn hart begon te bonken en zijn benen weigerden te bewegen.

De hond blafte niet. Hij gromde niet. Hij stond daar alleen maar, roerloos, met die brandende ogen, en keek. Alsof hij wachtte. Alsof hij bewaakte.

2 De kapel als schild

In het begin van de zeventiende eeuw besloten de dorpelingen dat het genoeg was geweest. Generaties hadden ze geleefd met de angst voor de zwarte hond. Kinderen durfden ’s avonds niet meer buiten te spelen. Herders verloren schapen die te dicht bij het bos waren gekomen. Reizigers maakten omwegen van uren om die ene heuvel te vermijden.

De pastoor van de parochie stelde voor om een kapel te bouwen op de plek waar de hond het vaakst werd gezien. Een kapel gewijd aan Sint-Anna, de moeder van Maria, wier voorspraak sterk genoeg zou zijn om welk kwaad dan ook te verdrijven.

De dorpelingen bouwden samen – boeren, smeden, timmerlui. Ze haalden stenen uit de Ourthe en hout uit het bos. Op de dag dat de kapel werd ingewijd, trok een processie door de heuvels, met kaarsen, wierook en gezang. De pastoor zegende het gebouw en het terrein eromheen.

En het werkte. Althans, dat geloofden ze. De hond werd minder gezien. De ogen gloeiden niet meer vanuit het struikgewas. De schapen bleven heel. De kinderen speelden weer buiten.

3 De gebroeders Schwartz

Maar het kwaad op die heuvel was niet alleen bovennatuurlijk. In 1777, meer dan een eeuw na de bouw van de kapel, speelde zich een gruwelijke gebeurtenis af die bewees dat het donker in de mens net zo gevaarlijk kan zijn als welk spookbeest dan ook.

Bij de herberg Ponton d’Ourthe, gerund door de weduwe Elisabeth Riguel en haar nichtje Thérèse Piéteur, stopten twee rondtrekkende handelaren. De gebroeders Schwartz waren kooplieden die het platteland afschuimden met hun waren. Ze klopten aan voor onderdak en een warme maaltijd.

Wat er die nacht precies gebeurde, is nooit helemaal duidelijk geworden. Maar de gebroeders Schwartz vertrokken niet meer uit Tilff. Hun lichamen werden dagen later gevonden in de nabijheid van de kapel – op precies de plek waar de zwarte hond vroeger verscheen.

De moord werd opgelost en de daders berecht. Maar voor de mensen van Tilff bevestigde het incident wat ze altijd al hadden geweten: die heuvel was een plek waar het kwaad sluimerde, in welke gedaante dan ook. En de kapel van Sint-Anna, inmiddels in 1851 herbouwd in steen, staat er nog steeds – een stille wachter tegen de duisternis, of die nu vier poten heeft of twee.

Bron: Mondelinge overlevering Ourthevallei, archieven parochie Esneux-Tilff (17e-18e eeuw)
Wist je dat? De huidige stenen kapel van Sint-Anna dateert uit 1851 en verving een oudere houten constructie. Tilff is een deelgemeente van Esneux aan de Ourthe, bekend om zijn jaarlijks bijenteeltfestival.
Lees de geschiedenis achter dit verhaal
Heiligen en bedevaarten
Heimweer Heimweer

Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard