De heks van Neeroeteren

In de herberg aan het dorpsplein van Neeroeteren gebeurde iets wat de hele gemeenschap in beroering bracht. De vrouw van de herbergier, een sterke en gezonde vrouw die altijd vol levenslust was, werd plotseling ernstig ziek. Geen dokter kon bepalen wat haar kwelde. Zij lag in bed met koorts, terwijl haar lichaam beefde van de rillingen. De priester kwam langs met zijn zegeningen, maar de ziekheid alleen nam toe.

Eerst dachten zij aan natuurlijke oorzaken, zoals zo veel anderen in het dorp. Maar toen herinnerde iemand zich dat de herbergierster enkele weken eerder boos was geworden op de kruidenvrouw. Zij had haar gezegd dat haar ’medicijnen’ waardeloos waren, en de oude vrouw was woedend weggelopen. “Gij zult spijt hebben van uw woorden,” had zij geroepen. Dat waren woorden die niemand zomaar kon negeren in die dagen.

De dorpelingen begonnen fluisterend naar elkaar toe te buigen. “Het is de kruidenvrouw,” zeiden zij. “Zij heeft haar vervloekt. Dit is toverij.” En hoe meer zij fluisterden, hoe meer zij ervan overtuigd raakten dat het waar was.

Op een avond verscheen er een vreemde reizigers in de herberg. Hij was een man van middelbare leeftijd, met een wijze blik en handen vol littekens. Hij hoorde van de ziekte van de herbergierster en bood aan te helpen. De herbergier, die uit puur wanhoop zou luisteren naar wat dan ook, stemde in.

De vreemde nam een koperen kom en vulde die met water uit de regenton achter de herberg. Vervolgens nam hij een poot van een houten stoel en plaatste deze zorgvuldig recht in het water. Hij mompelde woorden in een taal die niemand herkende, terwijl hij sterke kruiden in het water strooide.

“Als de vloek van toverij afkomstig is,” zei hij langzaam, “dan zal dit water dat openbaren.” En inderdaad, het water begon te borrelen en te dampen, zonder dat het vuur was verhit. De stoelpoot draaide langzaam, en de vreemde sprak machtige woorden van afwering. “Nu,” zei hij, “moet gij precies doen wat ik zeg, of de vloek zal nooit breken.”

Hij instrueerde hun om paarden hoefijzers boven de deuren te spijkeren en zout over de drempel te strooien. Maar vooral diende de kruidenvrouw te worden geconfronteerd met haar eigen kwaad. Die nacht ging de vreemde met enkele mannen naar het huisje aan de rand van het dorp.

Wat er precies gebeurde in dat huisje, wilden de dorpelingen nooit zeggen. Velen zeiden later dat zij licht hebben gezien — soms geel, soms blauw — uit de ramen stromen, en dat zij het gesnater van vogels hoorden, hoewel het midden in de nacht was. De kruidenvrouw verscheen aan de deur, bleek en bevend, en – naar men zei – erkende zij haar daden.

Wat haar overkwam, werd nooit duidelijk. Sommigen zeiden dat de vreemde haar dwong om de vloek op te heffen door haar dezelfde tovenarijen af te dwingen die zij had gebruikt. Anderen beweerden dat zij simpelweg doodsbang werd en alles opbiechtte. Feit was dat de vreemde met zilveren munten verlies het dorp verliet, en dat de herbergierster — net zo plotseling als zij ziek was geworden — beter werd.

Zij stond op uit bed met de eerste lichtstraal van de volgende ochtend en began al weer in de keuken te werken alsof zij nooit ziek was geweest. De kruidenvrouw verliet het dorp en werd nooit meer gezien. Haar huisje verval langzaam ineen, en de dorpelingen lieten het links liggen.

Men zei dat de vreemde geen gewone mans was geweest, maar iemand die ’t antidotum tegen toverij in zijn bloed droeg. In Neeroeteren weten zij het nog steeds niet zeker, maar wat zij wel weten is dat zo iemand — op het juiste moment — het donkerste kwaad kan breken.