’t Belleke van Koninksem

Het was een koele herfstnacht toen twee mannen op weg gingen naar Luik. De ene had zich aan de Schoof genoemd, een sterke kerel met brede schouders die veel verhalen kende. De ander was zijn metgezel, een man van weinig woorden maar groot vertrouwen in zijn vriend. Ze hadden hun paard goed gevoed, hun kar geladen met goederen voor de markt, en ze vertrokken van Tongeren in de avondschemering.

De eerste uren gingen voorspoedig. Ze reden langs velden waar het graan al gesneden was, voorbij enkele gehuchten waar huisvrouwen nog in de deuren stonden. Maar naarmate de nacht vorderde, werd het stiller om hen heen. De hemel werd donker als inkt, en de lantaarn op hun kar leek een eenzaam licht in een eindeloos duister.

Toen ze dicht bij Koninksem kwamen, voelde de Schoof hoe het paard traag werd. Het dier stapte zorgzaam, bijna aarzelend. "Wat hou je in, beest?" vroeg hij en gaf het paard zachtjes de teugels. Maar het paard wilde niet verder. Plotseling bleef het doodstil staan, alle hoeven stijf in de grond.

Beide mannen sprongen van de kar. Het paard stond als verstijfd, zijn ogen wild en groot. Ze trokken eraan, ze loeiden, ze sleepten—niets hielp. Het paard zou geen voet verzetten. En toen, opeens, hoorden zij het: een zacht, metallisch geluid dat door de nacht sneed. Tingeling, tingelingeling—zoals een klein belletje dat steeds maar opnieuw werd geluid.

De twee mannen keken elkaar aan in het kaarsenlicht van hun lantaarn. Het geluid kwam van nergens en overal tegelijk. Het was geen geluid van het dorp, geen geluid van kerk of kapel. Het kwam uit de duisternis zelf, alsof een onzichtbare hand een belletje wrong, weer en weer.

Zij grepen elkaar vast. De Schoof voelde koude rillingen over zijn rug lopen. Zijn metgezel bad zachtjes. En toen realiseerden zij zich wat er gebeurde—ze konden niet verder. De kar zou niet rijden, het paard zou niet stappen, hun lichamen voelden zwaar als lood. Het was alsof een onzichtbare macht hen vasthield.

Tingeling, tingelingeling—het belletje klonk door, nu eens dichterbij, dan weer in de verte. De nacht werd eindeloos. De twee mannen zaten op hun kar en wachtten—zij durfden niet te slapen, zij durfden niet naar huis te gaan, zij durfden zelfs niet te spreken. Alleen het belletje sprak, in zijn geheimzinnige taal.

Uren verstreken—één uur, twee uur, drie uur. De twee mannen zaten dicht tegen elkaar aan op hun kar, in de kou en de duisternis. Het belletje klonk voort. Tingeling, tingelingeling. Soms leek het van dichtbij, alsof het vlak boven hun hooften hing. Dan verdween het geluid en hoorden zij alleen de wind en het bonzen van hun eigen harten.

De Schoof vroeg zich af of dit hun lot was—eeuwig op deze weg te zitten, gevangen tussen Tongeren en Koninksem, terwijl een betoverend belletje hen hier hield. Hij had veel verhalen gehoord, veel sprookjes gekend, maar geen daarvan had hem voorbereidt op deze werkelijkheid.

Toen, op het moment dat de zwarte hemel langzaam grijs begon te worden, op het moment dat sterren vervagen en de eerste morgennevel opstijgt, klonk het. Een geluid dat alle andere geluiden deed verstommen: het kraaien van een haan. Eén, twee, drie keer. Het geluid van de dageraad, het geluid dat duisternis verjaagt.

Het belletje zweeg abrupt. De macht die hen hield, verdween als dauw in de zon. Het paard huiverde, schudde zijn manen, en stapte voort alsof er geen moment voorbij was gegaan. De twee mannen voelden hun ledige terugkeren. Ze keken elkaar aan, sprakeloos. Toen spoorden zij het paard aan en reden verder richting Luik, zonder nog een keer om te kijken naar Koninksem. Veertig jaar lang zou dit moment in hun geheugen blijven, even levendig als de nacht zelf.